Sitede Yenilikler

KRİPTOLOJİ VE EN YAYGIN KULLANILAN KRİPTOGRAFİK ALGORİTMALAR Bölüm II: Sertifika altyapısı, protokoller, anahtar yönetimi, kuantum sonrası geçiş ve hukuki çerçeve

İki bölümlük serinin bu ikinci makalesi, birinci bölümde incelenen kriptografik algoritmaların gerçek sistemlerde nasıl bir araya getirildiğini ve bu sistemleri önümüzdeki on yılda nelerin beklediğini ele almaktadır. İlk olarak X.509 sertifika altyapısı, güven zinciri, DigiNotar ve TÜRKTRUST olayları, Sertifika Şeffaflığı, Let's Encrypt ile gelen otomasyon, 2029'da 47 güne inecek sertifika ömrü ve WebAuthn geçiş anahtarları incelenmektedir.

KRİPTOLOJİ VE EN YAYGIN KULLANILAN KRİPTOGRAFİK ALGORİTMALAR Bölüm I: Temel kavramlar, simetrik ve açık anahtarlı algoritmalar, özet fonksiyonları ve performans ölçümleri

Kriptoloji, bilgiyi yetkisiz kişilerden korumak için şifre tasarlayan kriptografi ile bu şifreleri çözmeye çalışan kriptanalizin birlikte oluşturduğu bilim dalıdır. Bir web sayfasını açmak, banka uygulamasına girmek ya da e-imzalı bir dilekçeyi UYAP'a göndermek, arka planda aynı küçük algoritma ailesinin çalışmasına dayanır. İki bölümlük serinin bu ilk makalesi, söz konusu ailenin kendisini ele almaktadır.

TERÖRÜN FİNANSMANI VE KARA PARA AKLAMADA ELEKTRONİK PARA İLE BLOKZİNCİRİN ROLÜ

Terörün finansmanı ile suç gelirlerinin aklanması, yöntem bakımından birbirine yaklaşan ama amaç bakımından ters yönde işleyen iki süreçtir. Aklamada kirli bir kaynağa temiz görünüm kazandırılmaya çalışılır. Terörün finansmanında ise kaynak çoğu zaman yasaldır ve asıl gizlenen şey paranın varış noktasıdır. Son on yılda her iki süreç de bankacılık sisteminin kenarında gelişen iki altyapıya kaymıştır: ön ödemeli kartlar, e-cüzdanlar ve mobil para gibi elektronik para araçları ile blokzincir ...

DRONE HABERLEŞME PROTOKOLLERİ: KOMUTA-KONTROL VE GÖRÜNTÜ İLETİMİ MİMARİLERİ, ÖZELLİKLERİ VE GÜVENLİK ANALİZİ

Bir insansız hava aracı (İHA) tek bir radyo bağlantısıyla değil, birbirinden farklı gereksinimlere sahip en az üç bağımsız bağlantı katmanıyla uçar: kumanda kollarındaki hareketi hava aracına taşıyan komuta-kontrol (C2) bağlantısı, uçuş kontrolcüsünün durumunu ve görev komutlarını taşıyan telemetri/görev bağlantısı ve kameradan pilota akan görüntü bağlantısı. Bu makale, sivil ve askerî drone ekosisteminde bu üç katmanda kullanılan haberleşme protokollerini teknik özellikleri ve güvenlik ....

YAPAY ZEKA VE MESLEKLERİN DÖNÜŞÜMÜ

Üretken yapay zekânın istihdam üzerindeki etkisi, önceki otomasyon dalgalarından bir noktada ayrılır: baskı bu kez el emeğine değil, büro ve bilgi işlerine yönelmiştir. Bu makale önce maruziyet yazınını karşılaştırır. Frey ve Osborne’un (2017) meslek temelli %47’lik tahmini ile Arntz vd.’nin (2016) görev temelli %9’luk tahmini arasındaki fark, ölçüm biriminin meslek mi görev mi olduğuyla açıklanır.

BÜYÜK DİL MODELLERİ

Büyük dil modelleri (Large Language Model — LLM), 2017’de önerilen transformer mimarisinin bir sonraki belirteci tahmin etme hedefiyle çok büyük metin yığınları üzerinde eğitilmesinden doğmuştur. Bu makale söz konusu modelleri üç düzlemde inceler: mimari ve eğitim yöntemi, dağıtım ve güvenlik, hukuki çerçeve. Teknik bölümde öz-dikkat mekanizmasının O(n²) maliyeti, dönel konum kodlaması, uzman karışımı yönlendirmesi ve belirteçleme aşamasının Türkçe gibi eklemeli dillerde yarattığı maliyet ...

7545 SAYILI SİBER GÜVENLİK KANUNU VE İLETİŞİMİN DENETLENMESİ YETKİSİNİN DEVRİ

19 Mart 2025 tarihli ve 32846 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7545 sayılı Siber Güvenlik Kanunu, Türkiye’de siber güvenliği ilk kez müstakil bir kanunla düzenlemiş ve 177 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle kurulan Siber Güvenlik Başkanlığı’na kapsamlı görev ve yetkiler tanımıştır. 31 Temmuz 2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7590 sayılı Kanun ise bu yapıya ikinci bir katman eklemiş; internet alan adı yönetimi, internet altyapısı ve iletişimin tespiti ile analizi ...

Karakutu

Sunucusuz, hesapsız bir şifreleme aracı. Mesajınızı bu uygulamada şifreler, şifreli metni WhatsApp'tan veya istediğiniz kanaldan gönderirsiniz; karşı taraf aynı uygulamayla çözer. Anahtar yalnız sizde ve cihazın belleğinde kalır; hiçbir sunucuya gitmez, hiçbir yere kaydedilmez. İki güçlü mod: XChaCha20-Poly1305 ve iki farklı algoritmayı üst üste koyan kademeli mod. Ekran görüntüsüne karşı koruma, mesaj ömrü ve parmak iziyle anahtar doğrulama. Android 7.0+. Kurulum için telefonda bilinmeyen kaynaklardan yükleme izni gerekir.

TRAFİK KAZALARINDA ARAÇ DEĞER KAYBININ TAYİNİ Türkiye’de Formül Döneminden Piyasa Esaslı Tespite Geçiş ile Avrupa ve Amerika Birleşik Devletleri Uygulamalarının Karşılaştırmalı Analizi

Trafik kazası sonucu hasar gören bir araç teknik olarak kusursuz biçimde onarılsa dahi, ikinci el piyasasında hasar kaydı bulunmayan emsaline göre daha düşük bedelle alıcı bulur. Bu farka değer kaybı adı verilir ve Türk hukukunda haksız fiilden doğan maddi zararın bir kalemi olarak tazmin edilir. Türkiye’de değer kaybının nasıl hesaplanacağı 2015 yılından itibaren yoğun bir normatif tartışmanın konusu olmuştur.

YAPAY ZEKA AJANI (AGENTIC AI) SUÇ İŞLERSE FAİL KİM? KVKK'nın Mart 2026 Etken Yapay Zeka Rehberi Işığında Sorumluluk Atfı, Hukuki Nitelendirme ve Adli İz Sürme

Etken yapay zeka (agentic AI), büyük dil modellerini araç kullanımı, kalıcı bellek ve otonom karar döngüleriyle birleştirerek insan müdahalesi olmaksızın çok adımlı görevleri yürütebilen sistemleri tanımlar. Bu sistemlerin dış dünyada doğrudan eylemde bulunabilmesi — dosya silme, para transferi, kod yürütme, veri sızdırma — hukuk düzeni açısından yeni bir sorumluluk sorununu gündeme getirmektedir:

SENTETİK MEDYANIN ADLİ TESPİTİ : Deepfake Ses ve Görüntü Delili Artık Güvenilir mi? Yapay Zekâ Üretimi İçeriğin Tespiti, Delil Değeri ve Hukuki Çerçevesi

Üretken yapay zekânın hızla olgunlaşması, gerçekten ayırt edilmesi giderek zorlaşan sentetik ses, görüntü ve video (deepfake) üretimini sıradanlaştırmıştır. Bu gelişme, ses ve görüntü kayıtlarının uzun süredir sahip olduğu 'gördüğüme ve duyduğuma inanırım' güvenini sarsmış; adli süreçte sunulan her multimedya delilinin özgünlüğünü teknik olarak sınama zorunluluğunu doğurmuştur. Bu makale, sentetik medyanın adli tespitini üç boyutta ele almaktadır:

UÇTAN UCA ŞİFRELİ MESAJLAŞMANIN ADLİ DELİL DEĞERİ

Uçtan uca şifreleme (End-to-End Encryption — E2EE), günümüz mesajlaşma uygulamalarının standardı hâline gelmiş ve iletişim mahremiyetini güçlendirirken, geleneksel iletişimin denetlenmesi (interception) yöntemlerini büyük ölçüde işlevsiz bırakmıştır. Bu durum, adli bilişim açısından bir paradigma değişimi yaratmıştır: Delil artık iletişim kanalından değil, iletişimin uç noktalarından (endpoint) -- yani cihazlardan ve bulut yedeklerinden -- elde edilmek zorundadır. Bu makale, WhatsApp, Signal ve

KRİPTO PARA VE BLOKZİNCİR ADLİ TAKİBİ

Kripto varlıkların sağladığı sözde-anonimlik (pseudonymity), suç gelirlerinin aklanması, fidye yazılımı, dolandırıcılık ve yaptırım kaçakçılığı gibi eylemlerde tercih edilen bir araç hâline gelmiştir. Buna karşılık, çoğu blokzincirin genel (public) ve değiştirilemez (immutable) defter yapısı, geleneksel finansal sistemlerde bulunmayan bir adli takip olanağı doğurmaktadır. Bu makale, kripto varlık işlemlerinin adli bilişim yöntemleriyle izlenmesini üç boyutta ele almaktadır.

YAPAY ZEKA TABANLI GERÇEK ZAMANLI GÖRÜNTÜ İŞLEME VE YÜZ TANIMA SİSTEMLERİ

Yüz tanıma teknolojisi; güvenlik sistemleri, erişim kontrolü, akıllı şehir altyapıları ve insan-bilgisayar etkileşimi gibi kritik uygulama alanlarında giderek yaygınlaşmakta ve yapay zekanın en görünür bileşenlerinden birini oluşturmaktadır. Bu çalışma; derin öğrenme tabanlı yüz tanıma sistemlerinin teorik temellerini, uçtan uca pipeline tasarımını, donanım-yazılım optimizasyon stratejilerini ve gerçek zamanlı dağıtım mimarilerini kapsamlı biçimde ele almaktadır.

AEGIS (Android versiyonu) APK

Kriptolu şifre düzenleme yazılımı - Mobil (APK) Android versiyonu

ENDÜSTRİYEL HABERLEŞME SİSTEMLERİNDE LoRa ve LoRaWAN TEKNOLOJİSİNİN UYGULANMASI

Endüstriyel Nesnelerin İnterneti (Industrial IoT — IIoT) uygulamaları; enerji izleme, çevre takibi, akıllı tarım, altyapı denetimi ve üretim süreçleri gibi kritik alanlar için güvenilir, düşük enerjili ve uzun menzilli kablosuz haberleşme altyapısı gerektirmektedir. Geleneksel kablosuz teknolojilerinin (Wi-Fi, Bluetooth, ZigBee) sınırlı menzil ve yüksek enerji tüketimi sorunlarını aşmak amacıyla geliştirilen LoRa (Long Range) modülasyon tekniği ve üzerine inşa edilen LoRaWAN protokol yığını ...

AEGIS (Windows versiyonu)

Kriptolu şifre düzenleme yazılımı

KUANTUM BİLGİSAYARLAR VE ŞİFRELEME Q-Day'e Hazırlık: Shor Algoritmasından NIST Post-Kuantum Standartlarına, 'Şimdi Topla, Sonra Çöz' Tehdidinden Türkiye'nin Kuantum Stratejisine

Kuantum bilgisayarlar, klasik bilgisayarların çözmekte güçlük çektiği ya da çözemeyeceği problemleri süperpozisyon, dolanıklık ve kuantum girişim prensipleri aracılığıyla işleme kapasitesiyle dijital çağın kriptografik altyapısına varoluşsal bir tehdit oluşturmaktadır. Peter Shor'un 1994'te geliştirdiği algoritma, büyük sayıların asal çarpanlarına ayrılması sorununu — günümüz RSA şifrelemesinin matematikal temelini — polinom zamanda çözebilecek kuantum devrelerini teorik olarak tanımlamaktadır.

YAPAY ZEKA VE NLP UYGULAMALARI Transformer Mimarisinden RAG Sistemlerine Python ile Doğal Dil İşleme

Doğal Dil İşleme (Natural Language Processing — NLP), makinelerin insan dilini anlama, yorumlama ve üretme kapasitesini araştıran yapay zekanın en hızlı gelişen alt alanlarından biridir. 2017'de yayımlanan 'Attention Is All You Need' makalesi ve Transformer mimarisi, bu alanda bir paradigma dönüşümü yaratmış; BERT (2018), GPT-3 (2020) ve ardından gelen Büyük Dil Modelleri (LLM) NLP'yi araştırma laboratuvarlarından kurumsal üretim ortamlarına taşımıştır.

ISO 27000 AÇISINDAN ANONİMLEŞTİRİLMİŞ VERİ Teknik Yöntemler, Standartlar, Yeniden Tanımlama Riski ve KVKK Uyumu

Veri ekonomisinin ivmelenmesiyle birlikte kişisel verilerin korunması ve aynı zamanda değerli veri kümelerinin araştırma, istatistik ve yapay zeka amacıyla kullanılabilir kılınması arasındaki denge giderek stratejik bir meseleye dönüşmektedir. Anonimleştirme, bu dengeyi sağlamanın temel teknik mekanizmasını oluşturmaktadır.

ISO 27000 VE BİLGİ GÜVENLİĞİ YÖNETİM SİSTEMLERİ: STANDARTLAR VE UYGULAMALAR

Bilgi, günümüz dijital ekonomisinin en değerli varlığı olarak öne çıkmakta; siber tehditler ve veri ihlallerinin hızla artması, kuruluşları bilgi güvenliğini stratejik bir yönetim meselesi olarak ele almaya zorlamaktadır. Bu bağlamda ISO/IEC 27000 standartlar ailesi ve bu ailenin sertifikalandırılabilir çekirdeği olan ISO/IEC 27001 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi (BGYS), dünya genelinde bilgi güvenliği yönetiminin ortak dili haline gelmiştir.

OSINT: AÇIK KAYNAK İSTİHBARATI ADLİ DELİL OLABİLİR Mİ?

Açık Kaynak İstihbaratı (Open Source Intelligence — OSINT), kamuya açık kaynaklardan sistematik biçimde veri toplayarak analiz eden bir istihbarat ve soruşturma disiplinidir. Sosyal medya paylaşımları, uydu görüntüleri, coğrafi etiketli içerikler, forum kayıtları, haber arşivleri, tescil ve sözleşme veritabanları bu disiplinin temel ham maddesini oluşturmaktadır.

IMSI CATCHER (STINGRAY): YASAL DİNLEME Mİ, GİZLİ GÖZETİM Mİ?

IMSI Catcher (IMSI yakalayıcı), gerçek bir mobil şebeke baz istasyonunu taklit ederek kapsama alanındaki tüm mobil cihazları kendi üzerinden bağlanmaya zorladıktan sonra cihazlara ait IMSI/SUCI numaraları, konum bilgileri ve belirli konfigürasyonlarda iletişim içeriklerini elde eden elektronik bir gözetim cihazıdır.

ARAÇ KARA KUTUSU: ADLİ DELİL OLARAK EDR VERİSİNİN HUKUKU

Modern taşıtlar, Olay Veri Kaydedici (Event Data Recorder — EDR) olarak adlandırılan ve halk arasında araç kara kutusu olarak bilinen elektronik sistemlerle donatılmaktadır. Bu sistemler; çarpışma öncesi, sırası ve sonrasındaki hız, frenleme kuvveti, direksiyon açısı, emniyet kemeri durumu, hava yastığı tetiklenme zamanı ve motor devri gibi onlarca parametreyi saniyenin çok küçük dilimlerinde kayıt altına almaktadır.

ADLİ VAKALARDA HTS ANALİZİ: Teknik, Hukuki ve Uygulamalı Boyutlar

Tarihsel Trafik Sinyalleşme Kaydı (Historical Traffic Signalling — HTS), mobil telefon kullanıcılarının baz istasyonlarıyla kurduğu her türlü sinyal etkileşimine ait logların geriye dönük olarak incelenmesine dayanan bir telekomünikasyon analiz yöntemidir.

EKRAN GÖRÜNTÜSÜ ADLİ DELIL OLARAK NE KADAR GÜVENİLİR? "Metadata Yokluğu, Manipülasyon Riski ve Doğrulama Standartları" (Söyleşi)

DARALTILMIŞ BAZ ALAN İNCELEMESİ: Teknik Gerçekler, Metodolojik Sınırlar ve Hukuki Yansımalar (Söyleşi)

Son dönemde çeşitli adli soruşturmalarda gündeme gelen "daraltılmış baz alan incelemesi" yöntemi, kamuoyunda yoğun tartışmalara konu olmaktadır. Bu söyleşi; konuya ilişkin teknik gerçekleri, mevcut imkânların sınırlarını ve hukuki boyutları bağımsız bir telekomünikasyon uzmanının perspektifinden aktarmak amacıyla hazırlanmıştır. Söyleşide herhangi bir davaya, kişiye veya kuruma atıfta bulunulmamış; amaç, kamuoyunu teknik gerçekler konusunda bilgilendirmektir.

5G İLE BİRLİKTE DEĞİŞEN KONUM VERİSİ : Daha Hassas mı, Daha Tehlikeli mi? (Söyleşi)

Bu söyleşide; 5G konumlandırma teknolojisinin teknik temelleri, 4G ile karşılaştırmalı hassasiyet analizi, adli vakalarda fırsat ve sınırlılıklar, geofence arama kararlarının hukuki tartışması, operatör veri politikaları, GDPR ve AİHM çerçevesinde mahremiyet değerlendirmesi ile 6G'ye uzanan perspektif ele alınmaktadır.

5G'NİN FARKI : Önceki Nesil Ağlarla Kapsamlı Teknik ve Mimari Karşılaştırma

Beşinci nesil (5G) kablosuz iletişim sistemleri, yalnızca bir hız artışını değil; mobil ağların mimarisini, hizmet paradigmasını ve uygulama çerçevesini kökten yeniden tanımlayan devrimsel bir dönüşümü temsil etmektedir. Bu derleme makale, 5G New Radio (NR) standardının önceki nesil ağlardan —özellikle 4G LTE'den— hangi teknik ve mimari boyutlarda ayrıştığını sistematik ve kapsamlı biçimde ele almaktadır.